«Դ Պ Ի Ր» ամսագիր "Mkhitar Sebastatsi" Educational Complex
«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր "D P I R" Magazine
 

ԴՊԻՐ 24

ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ

Ուսումնական բնագավառներ

Ա. Խինչին
«Մաթեմատիկայի դասերի դաստիարակչական ազդեցության մասին»

Հակոբ Հակոբյան
Էջեր ֆիզիկայի ապագա դասագրքից (Ֆունկցիա)

Դավիթ Մինասյան
«Ինչ է HTML-ը»

Մեթոդական մշակումներ

Յուրա Գանջալյան
«Լեզվական խաղեր»

Ժաննա Հակոբյան, Գայանե Յազիչյան
Методическая разработка к уроку-обсуждению на тему “Как мы общаемся”

Դպրոցականների վատ առաջադիմության մեղավորը եղանակն է

Ուսումնական նյութեր

Վոլտեր
«Բաբելոնի արքայադուստրը»

Թամեռլան Թադտաև
«Խաղաղության ծխամորճը»

Խնդիրներ Գևորգ Հակոբյանից

Անահիտ Պողոսյան
Կարինե Բաշխյան
«Խնդրահարույց ուսուցում. մաթեմատիկա»

ՏԱՐԲԵՐ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐԸ

Սարգիս Գալոյան
«Շվեդիայի հանրակրթական համակարգը»

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐԸ

Հեղինակային մանկավարժության հոկտեմբերյան բաց փորձաքննությունից

Սարգիս Գալոյան
««Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը 20-ամյակի շեմին»

Մերի Գրիգորյան
«Կարևոր է, որ երեխայի գործունեությունն իրականությունից բխի»

Նաիրա Դալուզյան
«Չդանդաղեցնենք երեխայի զարգացման ընթացքը»

Սոնա Ազարյան
Արդյունավետ օտար լեզու

Սուսան Դավթյան
«5–6 տարեկան երեխաների ուսուցումը»

Հայկանուշ Գևորգյան
«Երեխայի նախապատրաստումը դպրոցին»

Մարինե Պետրոսյան
«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի առաջին դասարանցու աճի բնութագիր

Մարինե Մարտիրոսյան, Լուսինե Վարդանյան
Երկարացված օրվա ծրագիր

ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՄՈՏԵՑՈՒՄՆԵՐ

Սելեստեն Ֆրենե
«Մանկավարժական ինվարիանտներ»

Մարիա Մոնտեսորի
«Երեխայի տունը»


ՓՈՔՐԵՐՆ ՈՒ ՄԵԾԵՐԸ (մանկավարժական ակումբ)


ԱՐՁԱԳԱՆՔ


Դավիթ Մինասյան

Ինչէ HTML-ը: Համառոտ տեղեկություն

Ինչի՞  համար  է պետք ուսումնասիրել HTML

Այստեղ ներկայացված է համառոտ տեղեկություն HTML լեզվի մասին. այն ունի ուսուցողական նպատակ՝ հստակելու ցանկացած  տիպի  վավերագրություն գլոբալ համակարգչային  համացանցի վերաբերյալ: Ինչ մասշտաբ ունի համացանցը՝ հայտնի չէ: Մոտավոր հաշվարկների համաձայն 1996 թ. համացանցին միացված խոշոր մեքենաների (սերվերների)  և լոկալ ցանցերի թիվն անցնում է 10 մլն–ից: Համացանցից օգտվողների ճշտված քանակը հայտնի չէ: Հայտնի է, որ այն անցնում է 200 մլն-ից:

Ի՞նչ
էնշանակում HTML

HTML տերմինը (HyperText Markup Language)  նշանակում է հիպերտեքստերի լեզվի պիտակավորում: HTML-ի առաջին վարկածը մշակել է Եվրոպական ֆիզիկայի տարրական մասնիկների լաբորատորիայի աշխատակից Փիմ Բերներ–Լին:

Մեր բերված օրինակները կաշխատեն HTML-ի այժմ հայտնի բոլոր առանձնահատկությունների հետ ծրագրային ապահովման օգնությամբ: Իհարկե հանված կամ փոփոխված են որոշ մասեր, որոնք պարունակում էին ոչ բոլոր առանձնահատկությունները. կամ տարբեր վարկածներ տարբեր են: Հարկ ենք համարում նշել, որ տեգերում բերված հայերեն տեքստերը անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է փոխարինել լատինատառ տարբերակով` տառատեսակների անհամապատասխանության հարցերից խուսափելու համար:  

Ի՞նչէհարկավոր HTML- ըյուրացնելուհամար

HTML-ը յուրացնելու համար հարկավոր է երկու բան:
1. Ցանկացած բրաուզեր կամ ծրագիր, որը նախատեսված է  HTML ֆայլերի համար:
2. Ցանկացած տեքստային ֆայլերի խմբագիր: Եթե ձեր համակարգչում տեղակայված է Windows, լիովին համապատասխանում է Notepad:

HTML ֆայլ կազմելու համար կօգտագործենք տեքստային խմբագիր, իսկ բրաուզերը`  հսկիչ գործիք: Ձեր առաջին HTML ֆայլը դուք կստեղծեք ձեր լոկալ սկավառակում: Այլ խոսքով՝ կարող է միացված չլինել Համացանցի: Միևնույն ժամանակ *.html ֆայլը կարող ենք բացել և՛ Notepad, և՛ Notscape Navigator: Notepad –ում փոփոխությունը պահպանելու համար պետք է սեղմել Reload (“Բեռնավորել”), որպեսզի տեսնենք HTML փաստաթղթում արված փոփոխությունները:

3. HTML տեքստերի հատուկ խմբագրեր (Dreamweaver  և այլն):

Աշխատանքի  ընթացքում գործածողը տեսնում է HTML  ֆայլի ներքին պարունակությունը և կարող է փոփոխել կամ ձեռքով  կամ մենյուից կանչելով  HTML-ի հատուկ տարրեր:

Մեր
առաջին HTML-ի  փաստաթուղթը: Ինչպե՞ս է կազմված HTML-ի  փաստաթուղթը:
HTML-ի  փաստաթուղթը ուղղակի *.html ընդլայնված տեքստային ֆայլ է:

Ահա ամենապարզ HTML-ի  փաստաթուղթը`
<html>
          <head>
                <title> 
                      Օրինակ 1.
                </title>
          </head>
          <body>
                    <H1>
                        Ողջույն:
                     </H1>
                     <P>
                          Սա  HTML-ի  ամենապարզ օրինակն է
                     </P>
                     <P> 
                         Այս *.html ֆայլը կարող է բացված լինել Notepad-ում:
                         Պահպանելով փոփոխությունը Notepad-ում  ուղակի
                          սեղմեք Reload («վերաբեռնավորել»), որպեսզի տեսնեք HTML
                          փաստաթղթի փոփոխությունը:
                     </P>
          </body>
</html>

HTML-ում կա լրացուցիչ նահանջ հարմար ընթերցելու համար: Բայց  HTML-ում դա ամենևին էլ պարտադիր չէ: Առավել ևս բրաուզերներում ուղղակի անտեսում են տողավերջի նշանները և բազմաթիվ բացթողումներ HTML ֆայլերում:

Դրա համար մեր օրինակը կարող էր լինել նաև այսպիսին.
<html>
<head>
<title> Օրինակ 1. </title>
</head>
<body>
<H1> Ողջույն: </H1>
<P> Սա  HTML-ի  ամենապարզ օրինակն է </P>
<P> Այս *.html ֆայլը կարող է բացված լինել Notepad-ում:
Պահպանելով փոփոխությունը՝ Notepad-ում  ուղղակի սեղմեք Reload («վերաբեռնավորել»), որպեսզի տեսնեք HTML փաստաթղթի փոփոխությունը:
</P>
</body>
</html>
Ինչպես երևում է օրինակում, փաստաթղթերի կազմակերպումը հատվածներով եզրափակվում է “<” և ”>” նշաններով:

Այդպիսի հատվածը (օրինակ, <html>) և անվանում են տեգ. անգլերեն _ tag,  կարդացվում է  “տեգ” ):
Մեծամասամբ HTML տեգը զույգերով է, այսինքն՝ ամեն բացված <tag> տիպի տեգին համապատասխանում է </tag> փակումը, նույն անունով, բայց “/” ավելացումով: Տեգը կարելի է գրել ինչպես մեծատառ, այնպես էլ փոքրատառ: Օրինակ` <body>, <BODY>, <Body> բրաուզերները կընդունեն նույն կերպ: Շատ տեգեր, անուններից բացի, կարող են պարունակել ատրիբուտներ` տարրեր, որոնք կտան լրացուցիչ տեղեկություն բրաուզներին այն մասին, թե ինչպես մշակել ընթացիկ տեգերը:

Պարտադիր նշաններ <html>… </html>  նշանը պետք է բացի HTML  փաստաթուղթը:

<head> …</head>

Այդ նշանների զույգը ցույց է տալիս գլուխնների սկիզբը և ավարտը: Բացի փաստաթղթի վերնագրից (տես <title> նշանների բնութագրումը ներքևում), այդ բաժինը պարունակում է բազմաթիվ ծառայողական տեղեկություն:

<title> … </title>

Այն ինչ գտնվում է <title> և </title> նշանների միջև բրաուզերը բացատրում է որպես փաստաթղթի անվանում:

<body> … </body>

Այդ նշանների զույգը ցույց է տալիս HTML փաստաթղթի մարմնի սկիզբն ու վերջը, ինչպիսին մարմինն է, դրանով էլ որոշվում է փաստաթղթի պարունակությունը:

<H1> … </H1>- <H6>… </H6> … <Hi> տիպի նշաններ (որտեղ i 1-ից 6 թվերն են) ներառնվում են 6 տարբեր մակարդակի բաժիններ: Առաջին մակարդակի բաժինը ամենախոշորն է, 6-րդ բաժինը, բնականաբար, ամենամանրը:

<p> … </p>

Այդպիսի զույգ նշաններն են պարունակում պարբերությունները: Այն ինչ ընդգծված է <p> … </p> միջև, ընդունված է որպես 1 պարբերություն:

<Hi> և <p> նշանները կարող են պարունակել լրացուցիչ ատրիբուտ ALIGN (կարդացվում է «էլայն», անգլերեն  «հավասարեցնել»), օրինակ`
<H1 ALIGN=CENTE> Հավասարվում է բաժնի կենտրոնում: </H1>

Կամ՝
<P ALIGN= RIGHT> օրինակը հավասարվում է աջ եզրին: </P>

Ի մի բերենք այն, ինչ գիտենք օրինակ 2-ի օգնությամբ.

Օրինակ 2:
<html>
<head>
<title> Օրինակ 2 </title>
</head>
<body>
<H1 ALIGN=CENTER> Ողջույն </H1>
<H2> Սա HTML փաստաթուղթի մի քիչ բարդ օրինակ է </H2>
<p> Արդեն գիտենք, որ օրինակը կարող ենք հավասարեցնել ոչ միայն ձախ  </p>
<P ALIGN=CENTER>  այլևկենտրոն </p >
<P ALIGN=RIGHT> կամ աջ եզրին </p>
</body>
</html>

Այս պահից մենք ինքնուրույն կարող ենք պարզ HTML փաստաթուղթ կազմել սկզբից մինչև վերջ:

Պարբերության ներսում: Ոչ զույգ նշաններ

Այստեղ կխոսենք այն նշանների մասին, որոնք չեն ենթարկվում HTML երկու հիմնական կանոններին` դրանից բոլորը ոչզույգ են, իսկ մի քանիսը (այսպես ասած & - հաջորդականություններ) պետք է նշվեն միայն փոքր տառերով:

<BR>

Այս նշանը օգտագործում են, երբ նոր տողի անցնելու անհրաժեշտություն կա՝ չընդհատելով պարբերությունը: Շատ հարմար է բանաստեղծությունների տպագրման համար (տես օրինակ 3-ում):

Օրինակ 3
<html>
<head>
<title> օրինակ 3 </title>
</head>
<body>
<H1> Բանաստեղծություն  </H1>
<H2> Հեղինակը հայտնի չէ  </H2>
<p> Ես չգիտեմ, ինչ ես շահում <BR>
Քո քմահաճ խաղից, <BR>
Բայց ես` մի ողջ պատանություն <BR>
Ու մի մաքուր թախիծ: </p>
<p> Գուցե հրճվում ես դու թաքուն <BR>
Որ հանգիստս տարար,. <BR>
Իսկ ես աչքերս եմ լուռ փակում, <BR>
Ու իմն է լույսն արար: </p>
</body>
</html>

<HR>

<HR> նշիչը նկարագրվում է հորիզոնական գիծ: Այն պարունակում է լրացուցիչ SIZE  ատրիբուտը (որոշում է գծի լայնությունը) կամ WIDTH (որոշում է գծի չափը տոկոսներով էկրանի լայնությամբ):
4-րդ օրինակում բերված է հորիզոնական գծի մի փոքր հատված:
Օրինակ 4
<html>
<head>
<title> Օրինակ 4 </title>
</head>
<body>
<H1> հորիզոնական գծի հավաքածու </H1>
<HR SIZE=2 WIDTH =100% > <BR>
<HR SIZE=4 WIDTH =50% > <BR>
<HR SIZE=8 WIDTH =25% > <BR>
<HR SIZE=16 WIDTH =12% > <BR>
</body>
</html>

&-
հաջորդականություն
Քանի որ “<” և “>” սիմվոլները բրաուզերի կողմից ընդունվում են որպես HTML նշանի սկիզբ և ավարտ, ինչպես այդ սիմվոլները ցուցադրել էկրանին:
HTML-ում այն արվում է & - հաջորդականության միջոցով (դրանց անվանում են նաև օբյեկտների սիմվոլների հաջորդականություններ): Բրաուզերը էկրանին ցուցադրում է “<”սիմվոլը, երբ տեքստում հանդիպում է &lt  հաջորդականություններ; (անգլերեն less than բառերի առաջին տառերով- փոքր քան) “>” նշանը ծածկագրվում է &gt հաջորդականության ( անգլերեն greater than- ավելի քան ): “&” սիմվոլը (ամպերսանդ) կոդավորվում է &amp հաջորդականությամբ; կրկանակի փակագծերը (“) ծածկագրվում են &quot հաջորդականությամբ :

Մեկնաբանություն

Բրաուզերը անտեսում է ցանկացած տեքստ <! -- և --> նշիչների մեջ: Այն հարմար է մեկնաբանությունների տեղադրման համար <! -- Սա մեկնաբանություն է -- > :

Շրիֆտի
(տառատեսակի) ֆորմատավորում
HTML- ը թույլատրում է շրիֆտի 2 տեսակ: Այլապես կարելի է ասել, որ տեքսի որոշ հատվածներ կարող են լինել ընդգծված, որոշը` շեղ, այսինքն փոփոխում են իրենց ֆիզիկական ոճը: Այլապես կարելի է նշել տեքստում որոշ հատվածներ, որոնք ունեն ընդգծված իմաստ, թողնելով այդ ոճի մեկնաբանություն բրաուզերին: Պարզենք ասվածը օրինակներում:

Ֆիզիկական
ոճ
Ֆիզիկական ոճի տակ ուղիղ ցուցմունքը ընդունված է հասկանալ, բրաուզերի ընթացիկ  շրիֆտի ձևավորման օրինակ՝ այն, ինչ գտնվում է <B> և </B> նշանների միջև պետք է գրվի ընգծվածշրիֆտով: <I> և </I> նշանների միջև եղած տեքստը պետք է գրվի շեղ շրիֆտով:

Փաստաթղթի
մեջ տեքստի կազմակերպումը
HTML-ը թույլատրում է որոշել տեքստերի ամբողջական պարբերությունների արտաքին տեսքը: Պարբերությանը կարելի է կազմակերպել ցուցակի մեջ, էկրանի վրա չափագրված ձևով կամ մեծացնելով ձախ դաշտը:

Չհամարակալված
ցուցակ <UL>… </UL>
<UL> և </UL> նշանների միջև տեղակայված տեքստը, ընկալվում է որպես չհամարակալված ցուցակ: Ցուցակի ամեն մի նոր տարր ընդունված է սկսել <LI> նշանով: Օրինակ կազմել այդպիսի ցուցակ.

  • Իվան
  • Դանիել
  • սպիտակ ձի

Հարկավոր է այսպիսի HTML-տեքստ.
<UL>
<LI> Իվան
<LI>Դանիել
<LI>սպիտակ ձի
</UL>
Ուշադրություն դարձրեք . <LI> նշան չունի համապատասխան ավարտող նշանը:

Համարակալված
ցուցակներ. <OL> … </OL>
Համադրված ցուցակներ կազմված են այնպես, ինչպես չհամարակալվածները միայն թե սիմվոլի առանձնացնող նոր տարրի փոխարեն օգտագործվում է թվանշաններ: Եթե թեթևակի ձևափոխենք մեր սկզբնական օրինակը
<ՕL>
<LI> Իվան
<LI>Դանիել
<LI>սպիտակ ձի
</ՕL>
կստացվի այսպիսի ցուցակ.

  1. Իվան
  2. Դանիել
  3. սպիտակ ձի

HTML ֆայլից դուրս կապակցում
Ինչպես սկզբից ասվեց, HTML-ը նշանակում է հիպերտեքստերի պիտակավորման լեզու:

Ի՞նչ է նշանակում հիպերտեքստը: Ի տարբերություն սովորական տեքստերի, որոնք կարելի է կարդալ սկզբից մինչև վերջ, հիպերտեքստը հնարավորություն են տալիս վայրկենական անցում տեքստի մի հատվածից մյուսին:

Բազմաթիվ հայտնի ծրագրերի օգնությամբ համակարգերը ստեղծվել են հիպերտեքստի հիմունքով: Մկնիկի ձախ ստեղնի սեղմումով մի քանի առանձնացած հատվածներ, ընթացիկ փաստաթղթերից, անցում են կատարում նախօրոք նախատեսվածից:

HTML-ում  անցումը տեքստի մի հատվածից մյուսին կատարվում է հետևյալ տիպի նշումներով. <A HREF= “[անցման հասցե]” > տեքստի առանձնացրած հատվածը </A>
Մասշտաբի ընտրության (անցման հասցե) համար կարելի է օգտագործել որոշ փաստարկներ: Ամենապարզ - տալ այլ HTML փաստաթղթի անունը, որին պետք է անցնել:

Օրինակ.
<A HREF=”index.html”> Անցում գլխակարգին </A>
HTML–ի այդպիսի հատվածը  կբերի նրան, որ նշված փաստաթղթի հատվածում, անցնել վերնագրին, որի վրա սեղմելիս տվյալ պատուհանում կբացվի index.html - փաստաթուղթ: 
Ուսումնասիրենք այս ամենը օրինակ 7 - ի օգնությամբ:

Օրինակ 7
<html>
<head>
<title> Օրինակ 7 </title>
</head>
<body>
<H1> Կապում </H1>
<P> փոխակերպումների օգնությամբ կարող ենք անցնել դեպի այլ ֆայլեր ( օրինակ, <A HREF=” index.html ձեռնարկի վերագրմանը </A>). </P>:
<P> կարելի է բեռնաթափել ֆայլը (օրինակ, <A HREF=”fttp:// mskh.am/ minasyandavit/ html-pr.doc”> Այս ձեռնարկը  բեռնաթապված է Micresoft Word </A>) FTP.</P>- ով:
<P> օգտագործողին կարելի է նամակ փոխանցելու համար հնարավորություն տալ
(օրինակ, <AHREF= ‘mailto: davit@mskh.am”> այս ձեռնարկի հեղիկը </A>)
</P>
</body>
</html>

Պատկերներ
HTML փաստաթղթում
HTML փաստաթղթում պատկեր տեղադրելը շատ հեշտ է: Դրա համար անհարաժեշտ է ունենալ այդ պատկերը GIF (ֆայլ *.gif – ընդլայնումով) կամ JPEG  (ֆայլ *. jpg –ընդլայնումով և HTML տեքստում մեկ տող):

Ենթադրենք` փաստաթղթին պետք է կցել մի նոր պատկեր, որը դրված է picture.gif ֆայլում: Այն գտնվում է HTML –ի փաստաղթերի ինչ-որ թղթապանակում: Այդ դեպքում տողը կլինի այսպիսին:
<IMG SRC=”picture.gif’>
<IMG SRC= ‘[ֆայլի անունը]> նշումը կարող է նաև ընդգրկել ատրիբուտ  ALT=”[ՏԵՔՍՏ]”, օրինակ. <IMG SRC =”picture.gif ALT =”ՊԱՏԿԵՐ”>
Այդպիսի նշում նկատելիս, բրաուզերը էկրանին ցույց կտա պատկերը և կսկսի նրա տեղում բեռնավորել պատկերը picture.gif ֆայլից:

Ուսումնասիրենք այն ամբողջը ինչ գիտենք պատկերների մասին օրինակ 8-օգնությամբ:

Օրինակ 8
<HTML>
<HEAD>
<title> Օրինակ8 </title>
</HEAD>
<BODY>
<H1>Պատկերներ </H1>
<P> Պատկերը կարելի է տեղադրել շատ հեշտ: </P>
<P> Բացի այդ, պատկերը կարելի է դարձնել “հղում”, այսինքը նկարը սեղմելիս անցում կատարել </P>
<P> <A HREF=”index.html”> <IMG SCR=“picture.gif”> </A></P>
</BODY>
</HTML>
Ուշադրություն դարձրեք տեքստի 2-րդ մասին: Եթե պատկերի հղումը գտնվում է նշումների վրա <A HREF=”…”> և </A>, պատկերը սեղմակի, որը սեղմելիս կատարվում է հղում, հղումով:

HTML
փաստաթղթի գունային գամման
HTML-ը պարունակում է նաև գունայի գամմայի նշումներ: <BODY> նշանի տեղակայված HTML փաստաթղթի գունային նուրբ եանգները (գամման) որոշում է ատրիբուտներով: Ահա այդ ատրիբուտների ցուցակը.
bg color – որոշում է փաստաթղթի ֆոնի գույնը:
text- որոշում է փաստաթղթի տեքստի  գույնը:
link– որոշում է ընդգծված տարրերի գույնը, հիպերտեքստերի վկայակոչման դեպքում:
vlink- որոշում է այն փաստաթղթի գույնը, որը նախօրոք վկայակոչված է եղել դիտարկման:
alink- որոշում է փոխարկման գույնը այն պահին, երբ նրա վրա է մկնիկի աջը, այսինքն փոխարկումից առաջ:

Գույները ծածկագրվում է հաջորդաբար 3 զույգ սիմվոլներով: Ամեն մի զույգ  իրենից ներկայացնում է  տրված հիմնական գույնի  (կարմիր, կանաչ, կապույտ) 16 երանգ 0-ից մինչև (00) մինչև 255 (FF) միջակայքում:

Դիտարկենք մի քանի օրինակ.
bgcolor=#FFFFFF
Ֆոնի գույնը: Կարմիրի, կանաչի և կապույտի հագեցվածությունը միանման է  -FF     (այն 255 թվի տասնվեցական ներկայացնում է): Արդյունքը սպիտակ գույն է:

text=#000000
Տեքստի գույնը: Կարմիրի, կանաչի և կապույտի հագեցվածությունը միանման է  00 (զրո): Արդյունքում սև գույն է:

l ink=#FF0000
Հիպերտեքտերի հղման գույն:
Հագեցված կարմրով – FF (255), կանաչ և կապույտ -00 (զրո): Արդյունքում  կարմիր գույն:

Բացի դրանից` <BODY> նշանը իր մեջ կարող է ներառել background=”[ֆայլի անվանում]”, որը ծառայում է որպես տեքստի և այլ պատկերների ֆոն: Ինչպես այլ պատկերներ այնպես էլ GIF (ընդլայնումով ֆայլ *.gif) ձևով պետք է ներկայացված լինի ֆոնը կամ էլ JPEG (ընդլայնումով ֆայլ *.jpg կամ *.jpeg):

Բրաուզերը պատուհանը լցնում է բազմաթիվ պատկեր - ֆոների պատճեններով, որտեղ բացված  է փաստաթուղթը, դա նման մանր և միանման սալիկներով պատված պատի շինության:
Կարևոր է նշել որ ֆոնի գույնը և պատկերի ֆոնը ոչ մի կերպ չի արտացոլվում թղթի վրա HTML փաստաթղթի տպագրման ժամանակ: Դրանից հետևություն` աշխատեք չօգտագործել սպիտակ գույնը:

HTML փաստաթղթի գլխագիրը. ի՞նչն է հետաքրքիր
Ընդհանրապես HTML փաստաթղթի գլխագիը կիրառողին դիտարկման ժամանակ տեսանելի չէ: Ամեն դեպքում նրա մեջ որոշ հետաքրքիր բաներ կան, որոնք արժե իմանալ:

HTML փաստաթղթի գլխագիրը իր մեջ կարող է պարունակել անսահմանափակ քանակի META - հրահանգ: META – հարահանգը ուղղակի միջոց է որոշելու մի քանի փոփոխական անվանման (NAME ատրիբուտը) և նշանակություն (CONTECT ատրիբուտ) ցուցադրման միջոցով: Ահա մի քանի դիպակ META – հրահանգներ.

“CONTENT=” այս նյութը նախատեսված է նրանց համար, ովքեր ուզում են տպագրել փաստաթուղթ, ցանկացած տիպի, գլոբալ ինտարնետ ցանցում”>:

Այդպիսի META – հարահանգը որոշում է description փոփոխականը` փաստաթղթի հակիրճ նկարագիրը: Շատ փնտրող մեխանիզմներ HTML  ֆայլերի փնտրելիս պատճենահանում են համացանցը, փնտրում են նրանցում ձևախություններ, իրենց տվյալների բազայում պահպանում են այն, ցուցադրում են կիրառողին ի պատասխան հարցումների:

<META NAME=”keywords” CONTENT=”Համացանց, HTML,WWW, ձեռնարկ, տպագրություն, հիպերտեքստեր”>

Այդպիսի  META – հարահանգը որոշում է keywords փոփոխականը, որը պարունակումէ բանալի բառերի հավաքածու, փաստաթղթի պարունակությանը նկարագրող:

Մեկ այլ META  հրահանգ խումբ որոշում է համարժեք հրահանգների փոխանցումը հիպերտեքստերի:

<META HTTP-EQUIV=”Content-type” CONTENT=”text/html; charset =windows-1251”>

Այս META հրահանգը բրաուզներին հանձնում է փաստաթղթի մեկնաբանումը, որպես HTML- տեքստի կոդավորված windows/1251 պարունակության: <META HTTP-EQUIV=”Content-type” CONTENT=”text/html; charset =Koi8—r”>

Այդ META հրահանգը բացարձակ համանման է նախորդին միայն ծածկագրման ցուցումով KOI-8:
<META HTTP-EQUIV=”Refresh” CONTENT=”[ժամանակ]” URL=”[փաստաթուղթ]”>

Այդպիսի META-հրահանգը բրաուզերին հանձնում է մոտավորապես այդպիսի ցուցում.”Եթե [ժամանակը] վայրկյանից, ներբեռման ավարտից հետո այդ փաստաթղթի կիրառողը չհանձնի ուրիշ փաստաթղթի,սկսել ռեսուրսի [փաստաթղթի] ներբեռնումը:”

Ավելի հակիրճ այն այս տեսքը կունենա.
<META HTTP-EQURIV=”Refresh”
CONTENT=”10; URL=http://www.mskh.am/cv/minasyandavit.html”>

Եթե կիրառողը ներբեռնման ավարտից հետո 10 վայրկյանի ընթացքում ոչինչ չձեռնարկի, ավտոմատ կերպով կսկսվի http://www.mskh.am/cv/minasyandavit.html փաստաթղթի ներբեռնումը:

META – հրահանգ refresh–ը կարելի է օգտագործել, որոշ փաստաթղթեր մի սերվերից մյուսին փոխանցելու համար: Փաստաթղթի պատճենի փոխարեն հին սերվերում կարելի է պահպանել կարճ հաղորդակցության  փոխանցման մասին, միացնելով META հրահանգը refresh և փաստաթղթի  հասցեն նոր սերվերում:

Եթե ( փաստաթղթի) տվյալներին դնել ֆայլի անունը ձայն պարունակող ներբեռնումից վայրկյաններ [ժամանակը] հետո, HTML – ֆայլի ներբեռնումը սկսվում է այդ ձայնի հնչումով այն պայմանով, որ կիրառողի բրաուզերը պարունակում է ձայնային ֆայլի ֆորմատը:

Շատ հարմար է ցանկացած տիպի ողջունող խոսք: Ի տարբերություն անցած օրինակների, որոնք արդեն մենք ուսումնասիրել ենք օրինակ 9-ը: Կազմված է ոչ թե 1 այլ 3 քայլերից: Օգտվելով META – հրահանգից refresh, մենք կստեղծենք ոչ մեծ սլայդ- ֆիլմ 3 կադրից կազմված (ֆայլ e0009.html, e0009a.html և e0009b.html), որոնք ցիկլերով կկրկնվեն: Ցուցադրումը դադարեցնելու համար հարկավոր է օգտվել ցանկացած հիպերտեքստային փոխարկումից:

Օրինակ 9
<HTML> <! -- ֆայլ e0009.html -->
<HEAD>
<TITLE> Օրինակ 9 </TITLE>
<META HTTP – EQUIV=“Refresh” CONTENT=”2;
URL =e0009a.html”>
</HEAD>
<BODY bgcolor=#FFFFFF text=#000000 Link =#FF0000>
<H1> Սլայդ – գունային երանգների (գամմա  ցուցադրում <BR>
META հրահանգի refresh </H1> օգնությամբ
<P> Սա տեքստ է սպիտակ ֆոնի վրա </ P>
<P> [<A HREF=”index,html”>] վերադարձ գլախակարգին< /A> )
<A HREF=”PR0006.html”> վերադարձ 6-րդ գլխին </A>< /P>
</ BODY> 
</ HTML><!-- ֆայլի վերջը e0009.html -->
</ HTML><!-- e0009.html -->
<HEAD>
<TITLE> Օրինակ 9a </TITLE >
<META HTTP – EQUIV=“Refresh” CONTENT=”2;
URL =e0009b.html”>
</HEAD>
<BODY bgcolor=#000000 text=#FFFFFF Link=#FF0000>
<H1> Սլայդ – գունային երանգների  ցուցադրում <BR>
META հրահանգի refresh </H1> օգնությամբ
<P> Սպիտակ տեքստը սև ֆոնի վրա </P>
<P> [<A HREF=”index,html”>] վերադարձ գլախակարգին </A>)
<A HREF=”PR0006.html”> վերադարձ 6-րդ գլխին </A></P>
</BODY> 
</HTML><!-- ֆայլի վերջը e0009.html -->
</HTML><!-- ֆայլի e0009.html -->
<HEAD>
<TITLE> Օրինակ 9b </TITLE >
<META HTTP – EQUIV=“Refresh” CONTENT=”2;
URL =e0009b.html”>
</HEAD>
<BODY bgcolor=#COCOCO text=#0000FF Link=#FF0000>
<H1> Սլայդ – գունային երանգների ցուցադրում <BR>
META հրահանգի refresh </H1> օգնությամբ
<P>  Կապույտ տեքստը մոխրագույն ֆոնի վրա </P>
<P> [< A HREF=”index,html”>] վերադարձ գլախակարգին</A>)
<A HREF=”PR 0006.html”> վերադարձ 6-րդ գլխին </A></P>
</ BODY>
</ HTML><!-- ֆայլի վերջը e0009.html -->

Աղյուսակներ
Ինչի՞ համար են  անհրաժեշտ աղյուսակները:

Աղյուսակները  հարկավոր են, որպեսզի տեղեկությունները ներկայացվեն աղյուսակային տսքով: Գործնականում հաճախ հարկավոր է, որ տեքստերը տեղակայել մի քանի սյունակներով: Աղյուսակները դրանում կօգնեն: Բացի այդ, աղյուսակը բաղկացած է մեկ արկղից, կարող են շատ էֆեկտիվ ներկայացվեն տեքստի դրվագները, որնց վրա մենք ցանկանում ենք հրավիրել ընթերցողի ուշադրությունը:

Ինչպե՞ս
է կառուցված աղյուսակը
Աղյուսակի կառուցման համար դիտարկենք պարզ օրինակ:

Օրինակ 10
<html>
<head>
<title> Օրինակ 10 </title>
</head>
<h1> Պարզագույն աղյուսակ  </h1>
<table border=1>  <!-- սա աղյուսկի սկիզբն է -->
<Caption> <!-- Սա աղյուսակի գլխագիրն է  -->

Աղյուսակը կարող է ունենալ գլխակարգ:
 </Caption>
<TR> <!-- Սա առաջին տողի սկիզբն է -->
<TD> <!-- Սա առաջին դաշտի սկիզբն է -->
Առաջին տող առաջին սունակ
</TD> <!-- Սա առաջին դաշտի վերջն է -->
<TD> <!-- Սա երկրորդ դաշտի սկիզբն է -->
 Առաջին տող երկրորդ սունակ
</TD> <!-- Սա երկրորդ դաշտի վերջն է -->
</TR> <!-- Սա առաջին տողի վերջն է -->
<TR> <!-- Սա երկրորդ տողի սկիզբն է -->
<TD> <! Սա առաջին արկղի սկիզբն է - - >
Երկրորդ տող առաջին սունակ
</TD> <!-- Սա առաջին արկղի վերջն է -->
<TD> <!-- Սա երկրորդ դաշտի սկիզբն է -->
Երկրորդ տող երկրորդ սունակ
</TD> <!-- Սա երկրորդ դաշտի վերջն է -->
</TR> <!-- Սա երկրորդ տողի վերջն է -->
</TABLE> <!-- Սա աղյուսակի վերջն է -->
</BODY>
</HTML>
 
Աղյուսակը սկսվում է <TABLE> նշանով և ավարտվում է </TABLE> նշանով: <TABLE> նշանը կարող է միացնել  մի քանի ատրիբուտներ ALIGN:

Կարգավորում է աղյուսակի դիրքը, փաստափղթի դաշտի նշմամբ:

Թույլատրվող նշանակությունը.
ALIGN=LEFT (հավասարեցում ձախ)
ALIGN=CENTER (հավասարեցում կենտրոնում)
ALIGN=RIGHT (հավասարեցում աջ)

Աղյուսակի լրացում
Այն կարելի է տալ պիքսելներով (օրինակ, WIDHT=400) կամ էջի լայնության տոկոսներով (օրինակ WIDHT=80%):
BORDER

Աղյուսակների արտաքին շրջանակների լայնությունը և դաշտերը արտահայտվում են պիքսելներով (օրինակ, BORDER=4): Եթե ատրաբուտը որոշված է աղյուսակը ներկայացվում է առանց շրջանակի 
CELLSPACING

Աղյուսակի դաշտերի շրջանակների հեռավորությունը արտահայտվում է պեքսելներով (օրինակ CELLSPACING=2):
CELLPADDING 

Որոշում է դաշտերի շաջանակների և տեքստի հեռավորությունը պեքսելներով (օրինակ CELLPADDING=10):

Աղյուսակը կարող է ունենալ գլխակարգ (<CAPTION> … </CAPTOIN>), թեկուզ գլխակարգը պարտադիր չէ:
<CAPTION> նշանը կարող է միացնել ALIGN ատրիբուտը: Ընդլայնված նշանակությունը  <CAPTION ALIGN=TOP> ( գլխակարգը տեղակայվում է աղյուսակի վերևում) և <CAPTION ALIGN= BOTTOM> (գլխակարգը տեղակայվում է աղյուսակի ներքևում):

Աղյուսակի յուրաքանչյուր տող սկսվում է <TR> նշանով և ավարտվում </TR> նշանով:
<TR> նշանը կարող է ներառել հետրյալ ատրիբուտը:
ALIGN

Որոշվում է տեքստի հավասարեցումը դաշտերի տողերով: Ընդունված նշանակությունը. ALIGN= LEFT
(Հավասարեցումը ձախ) ALIGN=CENTER (հավասարեցումը կենրոնում), ALIGN = RIGHT (Հավասարեցումը աջ):
VALIGN

Որոշում է ուղղահայաց հավասարեցում տեքստի դաշտերի տողին: Ընդունված նշանակությունը. ALIGN=TOP (հավասարեցում վերին եզրին) ALIGN=MIDDLE (հավասարեցում կենտրոնին), ALIGN=BOTTOM (հավասարեցում ներքևի եզրին):

Աղյուսակի յուրաքանչյուր դաշտ սկսվում է <TD> նշանով և ավարտվում </TD>:
<TD> նշանը կարող է նեարել հետրյալ ատրիբուտները
NOWRAP 

Այդ ատրիբուտի ներկայությունը նշանակում է, որ դաշտերի պարունակությունը պետք է ցուցադրվի 1 կողմով:
COSLPAN
Դաշտերի հորազոնական “թափի” որոշումը: Օրինակ  COSLPAN=3: Նշանակում է դաշտը տեղակայվում է 3 սյունակներով:
ROWSPAN

Որոշում է դաշտի ուղղահայաց “թափը”: Օրինակ ROWSPAN=2  նշանակում է, որ դաշտը զբաեցնում 2 տող:  
ALIGN

Որոշում է տեքտի հավասարեցումը դաշտերում: Ընդունված նաշանակությունը.
ALIGN=LEFT ( հավասարեցում ձախ)
ALIGN =CENTER (հավասարեցում կենտրոնում)
ALIGN =RIGHT (հավասարեցում աջ)
VALIGN

Որոշում է ուղղահայաց հավասարեցում տեքստի դաշտում:
Ընդունված նշանակությունը
ALIGN= TOP (հավասարեցում վերին եզրին) ALIGN=MIDDLE (հավասարեցում կենտրոնին), ALIGN= BOTTOM (հավասարեցում ներքևի եզրին):
WIDHT

Որոշում է դաշտերի  լայնությունը պիքսելներով (օրինակ, WIDHT=2)
HEGHT

Դաշտերի բարձրության որոշումը պիքսելներով (օրինակ HEGHT=40): Եթե աղյուսակի դաշտերը դատարկ են, նրա շուրջ շրջանակ չի գծվում: Եթե արկղը դատարկ է, բայց շրջանակը պետք է, կարելի է ներմուծել սիմվոլիկ օբյեկտ: &nbsp; (non – breaking space  չխզվող բացակ): Դաշտը նախկինի նման դատարկ է , իսկ նրա շուրջ շրջանակ:

Հետաքրքիր է նշել, որ աղյուսակի ցանկացած դաշտ կարող է պարունակել այլ աղյուսակ:

???????@Mail.ru © «ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ» ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ, 2007թ.